Prompt Nedir? Yapay Zekadan Daha İyi Cevap Almak İçin 6 Kural

Yapay zeka sohbet asistanına yazdığınız her mesaja prompt (okunuşu: “prompt”) denir. Türkçede “istem” ya da “komut” olarak da geçer. Basit bir kavram ama sonucu en çok etkileyen şey budur.

Aynı aracı kullanan iki kişiden biri “bu iş yaramıyor” derken diğeri saatlerini kurtarabiliyor. Aradaki fark çoğu zaman aracın kendisinde değil, nasıl sorulduğunda.

İyi haber şu: İyi prompt yazmak teknik bilgi gerektirmez. İyi bir iş arkadaşına iş tarif etmek ne kadar beceri gerektiriyorsa o kadarını gerektirir.

1. Bağlam verin

Yapay zeka sizi tanımaz. Kim olduğunuzu, neden sorduğunuzu ve sonucu nerede kullanacağınızı bilmez. Bunları söylemezseniz ortalama bir cevap alırsınız.

Zayıf:

Bana bir diyet listesi yaz.

Güçlü:

40 yaşındayım, masa başı çalışıyorum ve haftada 2 gün yürüyüş yapıyorum. Öğle yemeğini iş yerinde yiyorum, akşamları yemek pişirmeye en fazla 30 dakikam var. Bana bu duruma uygun, Türk mutfağından örneklerle bir haftalık akşam yemeği planı hazırlar mısın?

İkinci versiyonda model kime, hangi koşullarda yazdığını biliyor. Sonuç da buna göre çok daha işe yarar oluyor. (Sağlıkla ilgili kararlarda yapay zekanın bir uzmanın yerini tutmadığını da unutmayın.)

2. Ne istediğinizi net söyleyin

“Bu metni düzelt” dediğinizde model neyi düzelteceğini tahmin etmek zorunda kalır: yazım hatalarını mı, üslubu mu, uzunluğu mu?

Zayıf:

Bu e-postayı düzelt.

Güçlü:

Bu e-postadaki yazım ve noktalama hatalarını düzelt. Üslubu ve anlamı değiştirme. Sonunda neleri değiştirdiğini madde madde listele.

3. Çıktının biçimini tarif edin

Cevabın nasıl görünmesini istediğinizi söyleyin: uzunluk, format, dil, ton.

• “En fazla 5 madde halinde yaz.”
• “Tablo olarak ver: sütunlar ürün, fiyat, artı, eksi olsun.”
• “Resmi değil, bir arkadaşa yazar gibi samimi bir dille yaz.”
• “Önce tek cümlelik bir özet, sonra ayrıntılar.”

4. Örnek gösterin

Ne istediğinizi anlatmanın en kısa yolu çoğu zaman bir örnek vermektir. Özellikle belirli bir tarz ya da format istiyorsanız bir örnek, bir paragraf açıklamadan daha etkilidir.

Ürün açıklamalarımı aşağıdaki tarzda yazmanı istiyorum:

“El yapımı seramik kupa. Sabah kahveniz için 350 ml, bulaşık makinesinde yıkanabilir. Her biri birbirinden biraz farklı, çünkü her biri elde şekillendi.”

Şimdi aynı tarzda şu ürün için bir açıklama yaz: ahşap kesme tahtası, zeytin ağacından, 30x20 cm.

5. Büyük işi parçalara bölün

Tek bir mesajda “bana bir iş planı hazırla” demek yerine işi adımlara ayırın:

1. Önce konuyu konuşun ve modelin size sorular sormasını isteyin: “Bir iş planı hazırlamak istiyorum. Başlamadan önce bana ihtiyaç duyduğun bilgileri soran sorular sor.”
2. Sonra bir taslak isteyin.
3. Ardından taslağın bölümlerini tek tek geliştirin.

Bu yöntem hem daha iyi sonuç verir hem de modelin yanlış yöne gittiğini erkenden fark etmenizi sağlar.

6. Sohbeti sürdürün, ilk cevapta durmayın

İlk cevap genellikle bir taslaktır. Asıl değer, üzerine konuşarak geliştirdiğinizde ortaya çıkar:

• “Bunu daha kısa yap.”
• “İkinci madde çok genel kaldı, somut bir örnek ekle.”
• “Bu tonu beğendim ama giriş cümlesi çok klişe, değiştir.”
• “Bu cevapta emin olmadığın bilgiler var mı? Varsa belirt.”

Son örnek özellikle önemli: Modelden belirsiz noktaları işaretlemesini istemek, yanlış bilgiyi fark etmenizi kolaylaştırır.

Hızlı kontrol listesi

Bir prompt göndermeden önce kendinize şunları sorun:

Soru	Örnek
Kim olduğumu ve durumumu anlattım mı?	“Küçük bir kafe işletiyorum…”
Tam olarak ne istediğimi söyledim mi?	“…menüm için 3 yeni tatlı ismi öner”
Nasıl bir çıktı istediğimi belirttim mi?	“…her biri için tek cümlelik açıklama ile”
Kısıtları belirttim mi?	“…isimler Türkçe ve kısa olsun”
Örnek verebilir miyim?	“Mevcut tatlılarım: Fırın Sütlaç, Ev Usulü Revani”

Son söz

İyi bir prompt, sihirli kelimelerden oluşmaz. İnternette dolaşan “mükemmel prompt şablonları” bazen işe yarar ama asıl beceri, ne istediğinizi açıkça düşünüp anlatabilmektir. Bu da pratikle gelişir.

Bir sonraki yapay zeka sohbetinizde bu altı kuraldan sadece ikisini deneyin. Farkı hemen göreceksiniz. Yapay zekanın temelde nasıl çalıştığını merak ediyorsanız Yapay Zeka Nedir? yazımızla başlayabilirsiniz.